Fizyoterapi Ve Rehabilitasyonda Teknoloji Kullanımı

Gelişen teknolojiyle birlikte şehir hayatı giderek insanları ev, iş, okul döngüsüne sokmaktadır. Özellikle çocuklar olmak üzere, parkların yetersiz ve ulaşılabilirliğinin az olması, güvenlik vb. sorunlar, bilgisayar oyunlarına ve iletişim araçlarına bağımlılıklarının artması nedeniyle fiziksel aktivitelerinde azalma ile karşı karşıyayız. Bu durum başta obezite olmak üzere, birçok sağlık sorununu beraberinde getiriyor.

Günümüzde nörolojik, ortopedik, romatizmal vb. hastalıklara sahip, kas-iskelet sistemi ve sinir sistemine ait sorunları olan hastalar ve sağlıklı bireyler fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalarından fayda görmektedir. Fizyoterapi ve rehabilitasyon başta egzersiz olmak üzere, ısı, elektrik akımları, el ile yapılan teknikler, kinezyolojik bantlama gibi birçok uygulamayı içermektedir. Gelişen teknoloji ile birlikte teknolojik ürünler, birçok alanda olduğu gibi fizyoterapi ve rehabilitasyon uygulamalarının içinde de yer almaya başladı. Robotik sistemler, hareket destekleyici teknolojiler, web tabanlı uygulamalar ve video bazlı oyunlar en popüler teknoloji temelli rehabilitasyon uygulamalarıdır. Kişinin hareketlerini veya aktivitelerini bilgisayarla etkileşim içinde yapabilme imkanı sunan video bazlı oyunlar ise günümüzde diğer teknolojik uygulamalardan daha fazla ilgi görerek, bir adım öne geçti. Nintendo Wii, Kinect sensörü uyumlu Xbox rehabilitasyonda en sık tercih ettiğimiz oyun konsollarıdır. Aslında oyun konsolları, eğlence amaçlı oyunları içeriyor, tasarlanmış tedavi edici özellikleri yok. Ama biz oyunu tedavi amacıyla kullanılır hale getiriyoruz. Örneğin kişinin belli bir açıda ve pozisyonda kolunu kaldırmasını istiyoruz. Özellikle bu kişi çocuk ise, hem fiziksel, hem psikolojik, hem de motivasyonel açıdan istediğimiz hareketleri yaptırmak zor olabiliyor. Oysa, oyunlar sırasındaki aktiviteler ile kişiler istediğimiz hareketleri kolaylıkla yapabiliyorlar ya da yapabilmek için gayretle efor sarf ediyorlar ve oyun oynarken egzersiz yaptıklarını bile anlamadan tedavi oluyorlar. Oyunlar sırasında hareketleri ne kadar doğru yaparlarsa o kadar yüksek puan aldıkları için başarma motivasyonu ile zaman içerisinde hareketleri daha doğru yapmaya çalışıyorlar.

Nintendo Wii oyun konsolu tenis, golf, boks, bowling ve beyzbol gibi spor aktivitelerini içeren oyunlarının yanı sıra kayak, ip üzerinde yürüme, denge tahtasında tilt  ve kaleci olma gibi oyunları sayesinde özellikle bacak, ayak ve kalça problemi nedeniyle denge problemi olan hastalarda etkin sonuçlar sağlamaktadır. Nintendo Wii ile tüm egzersizler Wii Denge Tahtası  üzerinde yapılmaktadır.

Kinect teknolojisi ise çocuklara sevdikleri bilgisayar oyunlarına sunarken, oyunlar sırasında kol, bacak, gövde hareketleri ile fiziksel aktivitenin artmasını sağlıyor. Sadece çocuklar için değil, erişkinler için de spor, dans, fitness seçenekleri olan kinect uyumlu oyunlar, hem ailenin birlikte zaman geçirip, hem eğleneceği hem de fiziksel aktivite yapabileceği üstün yanları ile beğeni toplamaktadır. Şuanda romatizmalı çocuklarda kinect uyumlu dans, spor, fruit ninja gibi birçok oyunu tedavi amacıyla uyguluyoruz. Romatizmalı çocuklarda görülen ağrı, eklem hareketlerinde kısıtlılık, güçsüzlük, yorgunluk gibi problemlerde etkin sonuçlar alıyoruz. Ayrıca çocuklar bu oyunların eğlenceli olması, başarma motivasyonu sağlaması gibi özellikleri nedeniyle klasik egzersizlere göre bu uygulamalara daha uyumlu katılım sağlıyorlar. Bu oyunlar fizyoterapistin gözetiminde ve denetimde etkin yönlendirmelerle uygulandığında, istenilen hareketler çocuklara kolaylıkla yaptırılabiliyor.

Biz fizyoterapistler, Nintendo Wii ve Xbox için olan oyunları hastaların ihtiyaçlarına göre seçerek her hastaya uygun program oluşturuyoruz. Hastanın durumuna göre, kimi zaman kasları güçlendirmek, kimi zaman enduransı arttırmak, kimi zaman dengeyi geliştirmeye yönelik oyunları seçiyoruz. Piyasadaki mevcut oyunlar, tedavi amacıyla değil de eğlence amacıyla geliştirildikleri için, özellikle el ve parmaklarda sorunları olan hastalarda yetersiz kalabiliyorlar. Bu durumdan yola çıkarak, bir tubitak projesi kapsamında, el, parmak ve kol becerilerini arttırmayı hedefleyen Leap Motion sensörü yardımlı oyunlar geliştirdik ve geliştirmeye devam ediyoruz. Bu oyunlar, tamamen tedavi amaçlı üretildiği için tedavide birçok avantaj sağlamaktadır. Diğer oyun konsollarından farklı olarak, bu oyunlar sadece istenen hareketlere odaklanıyor, hareket sırasındaki eklemlerin açıları hakkında bilgi veriyor, böylece fizyoterapist hastaya yeterli açıda hareket yapabilmesi için yönlendirmelerde bulunabiliyor. Ayrıca, oyunların zorluk derecesi, hedeflenen hareketler, süre, hız hastanın durumuna göre ayarlanabiliyor. Bir diğer avantajı ise, hastanın tüm uygulamalar sırasındaki performansı, hareket açıları ile ilgili bilgileri fizyoterapiste rapor olarak sunmaktadır. Bu raporlama sistemi, fizyoterapistlere tedavi sürecindeki gelişmeleri takip etmekte imkanı sağlamaktadır. Öncelikli olarak romatizmalı çocuklarda bu oyunları uygulamaya başladık. Romatizmalı çocukların eklemlerinde kısıtlılık, güçsüzlük, yorgunluk ve ağrı gibi günlük yaşamda birçok şikayetleri oluyor. Bu oyunları uyguladığımız çocuklarda etkin sonuçlar elde ettik. Bu uygulamaları sadece romatizmalı çocuklarda değil, diğer özür grubundaki çocuklarda ve hatta erişkin hastalarda da  uyguluyoruz.

TEKNOLOJİ TEMELLİ REHABİLİTASYON KİMLERDE KULLANILIR?

Teknoloji temelli rehabilitasyon, fizyoterapi ve rehabilitasyona ihtiyaç duyan tüm hasta gruplarında ve sağlığı koruma amaçlı hasta olmayan kişilerde uygulanabilmektedir.

Sağlıklı kişilerde kullanımı: Kas kuvvetini korumak, esnekliği sürdürmek, kardiovasküler enduransı sağlamak, fiziksel aktivite ve fitness düzeyini geliştirmek için sağlıklı çocuk ve yetişkinlerde fizyoterapist kontrolünde kullanılabilmektedir. Fazla kilolu ya da obez sınıfına giren kişilerin fiziksel aktivite düzeylerini kontrollü bir şekilde arttırmaları mümkündür.

Fizyoterapi ve rehabilitasyon amaçlı kullanımı: Dengeyi geliştirmek, koordinasyonu arttırmak, kas kuvvetini korumak, esnekliği sağlamak gibi pek çok amaçla fizyoterapi ve rehabilitasyon görmesi gereken çocuk ve yetişkin hastalar klasik fizyoterapi yaklaşımlarına yeni bir bakış açısı sağlayan teknoloji temelli uygulamalardan faydalanabilmektedir. Fizyoterapist gözetiminde kendileri için seçilen uygulamalar konusunda eğitim alan hastalar birlikte çalışarak kendileri için planlanan tedavi hedeflerine ulaştırılabilmektedir.

Serebral palsi, müsküler distrofiler, spina bifida, doğumsal brakial pleksus yaralanmaları, pes ekinovaruslu hastalar, postüral probleme sahip çocuklar, skolyaz, kifoz gibi omurga problemi yaşayan çocuklar teknoloji temelli rehabilitasyon uygulamalarından yararlanabilecek hastalardan bazılarıdır.

Yetişkinlerde Multipl Skleroz, Parkinson, İnmeli hastalar, denge problemi yaşayan yaşlılar, ortopedik ve spor yaralanmaları sonrası ya da cerrahi sonrası ekleminde propriosepsiyon duyusu kaybı yaşayan kişiler teknoloji temelli rehabilitasyon uygulamalarından yarar görebilecek bazı hastalık gruplarıdır.

KİMLER UYGULAR ?

Teknoloji temelli rehabilitasyon konusunda eğitim almış, deneyimli fizyoterapistler tarafından kişi için seçilen en uygun yöntem belirlenir. Tedavi amacıyla ya da sağlığı koruma amacıyla seçilmiş olan teknolojik yöntem hakkında önce kişiye ve yakınlarına eğitim verilerek başlanır.  Kullanım konusundaki amaçlar, kısa ve uzun dönem hedefler belirlenir. Ardından fizyoterapist ve kişi uygulamayı birlikte gerçekleştirir. Terapi seansında fizyoterapistin yönlendirmeleri ile kullanılan teknolojik yöntemin daha etkin ve doğru kullanımı sağlanır. Ayrıca hastanın tedaviye başlamadan önce ya da sağlıklı kişi koruyucu uygulamaya başlamadan önce değerlendirilir. Fizyoterapist gerekli gördükçe seans aralarında değerlendirmeler tekrarlanır, hasta ve yakınlarına bildirimlerde bulunulur. Aynı zamanda hasta için seçilen yöntem gerekli görülürse evde de uygulamaya devam etmesi için uygulamalar konusunda eğitim verilir ve gerekli takipler yapılır.

 

Doç.Dr. Ela TARAKCI

Yard.Doç.Dr. Devrim TARAKCI

Uz.Fzt. S.Nilay ARMAN

Ayrıntılı bilgi için: www.teknoterapi.com

Bu kaydı paylaş

İstanbul Üniversitesi © 2017 All Rights Reserved

Visit Us On TwitterVisit Us On FacebookVisit Us On Youtube